Giá thành sản phẩm: Khái niệm, vai trò và phân loại

Home

/

Kế Toán, Kiểm Toán

Kế Toán Minh Việt

Giá thành sản phẩm: Khái niệm, vai trò và phân loại

Trong hoạt động kinh doanh, giá thành sản phẩm là một khái niệm vô cùng quan trọng và được doanh nghiệp chú trọng theo dõi và quản lý. Giá thành sản phẩm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn là cơ sở để doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh chiến lược như định giá, lựa chọn sản phẩm, cải tiến quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả hoạt động. Vì vậy, việc hiểu rõ khái niệm, vai trò và phân loại giá thành sản phẩm là rất cần thiết.

Khái niệm giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm được định nghĩa là chi phí sản xuất tính cho một sản phẩm/dịch vụ đã hoàn thành, trong điều kiện hoạt động bình thường của doanh nghiệp. Nói cách khác, giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của các khoản hao phí, chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để sản xuất ra một sản phẩm cụ thể.
Cấu tạo của giá thành sản phẩm bao gồm:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là chi phí cho các loại nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, phụ tùng,... trực tiếp đi vào sản phẩm.
  • Chi phí nhân công trực tiếp: Là chi phí cho lao động trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm.
  • Chi phí sản xuất chung: Là các chi phí khác phát sinh trong quá trình sản xuất như chi phí điện, nước, khấu hao tài sản cố định, chi phí bảo dưỡng, sửa chữa,...

Tham khảo gói >> Dịch vụ kế toán tại Quận Hồng Bàng Hải Phòng

gia-thanh-san-pham-khai-niem-vai-tro-va-phan-loai

Vai trò của giá thành trong hoạt động kinh doanh

Giá thành sản phẩm giữ vai trò vô cùng quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, cụ thể:
  1. Cơ sở để định giá sản phẩm: Giá thành sản phẩm là thông tin quan trọng nhất để doanh nghiệp xác định giá bán sản phẩm, đảm bảo lợi nhuận và cạnh tranh trên thị trường.
  1. Cơ sở để lựa chọn sản phẩm: Doanh nghiệp sẽ lựa chọn sản xuất các sản phẩm có giá thành thấp hơn giá bán, đảm bảo lợi nhuận.
  1. Cơ sở để kiểm soát chi phí sản xuất: Theo dõi và quản lý giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp nhận biết được các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí, từ đó có biện pháp kiểm soát và giảm thiểu chi phí.
  1. Cơ sở để ra quyết định chiến lược: Thông tin về giá thành sản phẩm là cơ sở để doanh nghiệp ra các quyết định chiến lược như mở rộng/co lại sản xuất, đầu tư công nghệ mới, cải tiến quy trình sản xuất,...
  1. Cơ sở để xác định kết quả kinh doanh: Giá thành sản phẩm là thông tin thiết yếu để doanh nghiệp tính toán, xác định lợi nhuận thu được từ sản xuất và kinh doanh.

Phân loại giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm có thể được phân loại theo các tiêu thức sau:

Theo thời điểm/tài liệu:

  1. Giá thành kế hoạch: Là giá thành dự kiến tính toán trước khi tiến hành sản xuất sản phẩm, dựa trên định mức chi phí và sản lượng kế hoạch.
  2. Giá thành thực tế: Là giá thành thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm.
  3. Giá thành định mức: Là giá thành được tính toán theo định mức chi phí và định mức sản lượng.

Theo giai đoạn/phạm vi chi phí:

  1. Giá thành sản xuất: Bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung.
  2. Giá thành toàn bộ: Bao gồm giá thành sản xuất cộng với chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Theo thời điểm tính toán:

  1. Hàng tháng: Áp dụng cho các doanh nghiệp có sản xuất nhiều, chu kỳ sản xuất ngắn.
  2. Hàng năm/kết thúc mùa vụ: Áp dụng cho các doanh nghiệp có sản xuất theo mùa vụ.
  3. Khi hoàn thành sản phẩm/công trình: Áp dụng cho các doanh nghiệp sản xuất đơn chiếc hoặc theo đơn đặt hàng.

Đối tượng tính toán giá thành:

  1. Sản phẩm: Tính giá thành cho từng sản phẩm cụ thể.
  2. Công việc/lao vụ: Tính giá thành cho từng công việc, lao vụ.
  3. Đơn vị sản phẩm: Tính giá thành trên cơ sở đơn vị sản phẩm.

Quý doanh nghiệp ở Lạng Sơn cần tạm dừng kinh doanh >> Dịch vụ tạm ngừng kinh doanh Tại Lạng Sơn

Giá thành nguyên vật liệu

Khái niệm và phân loại

Giá thành nguyên vật liệu là một bộ phận quan trọng cấu thành nên giá thành sản phẩm. Giá thành nguyên vật liệu bao gồm chi phí mua nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển, bảo quản, xử lý nguyên vật liệu.
Nguyên vật liệu được phân loại thành:
  1. Nguyên vật liệu chính: Những vật liệu trực tiếp đi vào sản phẩm, chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm.
  2. Nguyên vật liệu phụ: Những vật liệu hỗ trợ quá trình sản xuất, không trực tiếp đi vào sản phẩm.
  3. Nhiên liệu, năng lượng: Bao gồm các loại nhiên liệu, điện, nước,... phục vụ cho quá trình sản xuất.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành nguyên vật liệu

Giá thành nguyên vật liệu chịu ảnh hưởng của các yếu tố sau:
Yếu tố Ảnh hưởng
Giá mua nguyên vật liệu Tăng giá mua sẽ làm tăng giá thành nguyên vật liệu
Chi phí vận chuyển, bảo quản Tăng chi phí vận chuyển, bảo quản sẽ làm tăng giá thành nguyên vật liệu
Chính sách quản lý hàng tồn kho Quản lý hàng tồn kho tốt sẽ giảm giá thành nguyên vật liệu
Chính sách mua hàng Mua với số lượng lớn, thời gian dài sẽ giảm giá thành nguyên vật liệu
Công nghệ sản xuất Công nghệ hiện đại sẽ giảm hao hụt, phế phẩm, do đó giảm giá thành

Giá thành nhân công

Khái niệm và phân loại

Giá thành nhân công là khoản chi phí lao động trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm. Bao gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp, các khoản đóng góp bắt buộc và các khoản chi phí khác liên quan đến lao động trực tiếp.
Lao động trực tiếp được phân loại thành:
  1. Công nhân sản xuất chính: Lao động trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm.
  2. Công nhân phục vụ sản xuất: Lao động hỗ trợ, phục vụ cho quá trình sản xuất như bảo trì, sửa chữa máy móc, thiết bị.

Các yếu tố ảnh hưởng đến giá thành nhân công

Giá thành nhân công chịu ảnh hưởng của các yếu tố sau:
Yếu tố Ảnh hưởng
Mức lương, tiền công Tăng lương, tiền công sẽ làm tăng giá thành nhân công
Năng suất lao động Tăng năng suất lao động sẽ làm giảm giá thành nhân công
Cơ cấu lao động Cơ cấu lao động phù hợp sẽ tối ưu hóa giá thành nhân công
Chính sách quản lý nhân sự Quản lý nhân sự tốt sẽ giảm chi phí nhân công
Công nghệ sản xuất Công nghệ hiện đại sẽ giảm nhu cầu lao động, do đó giảm giá thành nhân công

Giá thành chi phí chung

Khái niệm và phân loại

Giá thành chi phí chung là khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất nhưng không trực tiếp gắn liền với sản phẩm. Bao gồm các khoản chi phí như:
  1. Chi phí sản xuất chung: Chi phí điện, nước, nhiên liệu, bảo dưỡng, sửa chữa máy móc, thiết bị,...
  2. Chi phí quản lý: Chi phí văn phòng, lương nhân viên quản lý,...
  3. Chi phí bán hàng: Chi phí bảo quản, vận chuyển sản phẩm, chi phí marketing,...

Các phương pháp phân bổ chi phí chung

Có các phương pháp phân bổ chi phí chung như sau:
  1. Phương pháp dựa trên định mức: Phân bổ chi phí chung dựa trên định mức tiêu hao nhân công trực tiếp, định mức máy giờ,...
  2. Phương pháp dựa trên khối lượng sản xuất: Phân bổ chi phí chung dựa trên sản lượng, khối lượng sản phẩm sản xuất.
  3. Phương pháp dựa trên giá trị: Phân bổ chi phí chung dựa trên giá trị nguyên vật liệu, chi phí nhân công trực tiếp.
  4. Phương pháp dựa trên thời gian: Phân bổ chi phí chung dựa trên thời gian máy móc, thiết bị hoạt động.
Lựa chọn phương pháp phân bổ phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tính toán giá thành sản phẩm chính xác hơn.

Chi phí 900k bạn có thể sử dụng gói dịch vụ tạm ngừng kinh doanh Tại Hải Dương

Giá thành sản phẩm theo phương pháp trực tiếp

Khái niệm

Phương pháp trực tiếp là phương pháp tính giá thành sản phẩm dựa trên các chi phí trực tiếp phát sinh trong quá trình sản xuất, bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp.

Cách tính

Theo phương pháp này, giá thành sản phẩm được tính như sau:
Giá thành sản phẩm = Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp + Chi phí nhân công trực tiếp
Ưu điểm của phương pháp trực tiếp:
  • Đơn giản, dễ áp dụng
  • Phù hợp với các doanh nghiệp sản xuất đơn sản phẩm, có cấu trúc chi phí đơn giản
Nhược điểm:
  • Không tính đến chi phí sản xuất chung, do đó giá thành sản phẩm chưa đầy đủ
  • Không phù hợp với các doanh nghiệp có cấu trúc chi phí phức tạp

Giá thành sản phẩm theo phương pháp giántiếp

Khái niệm

Phương pháp gián tiếp là phương pháp tính giá thành sản phẩm bằng cách kết hợp cả chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp trong quá trình sản xuất. Chi phí gián tiếp bao gồm chi phí chung được phân bổ vào từng sản phẩm dựa trên một phương pháp xác định.

Cách tính

Giá thành sản phẩm theo phương pháp gián tiếp được tính như sau:
Giá thành sản phẩm = Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp + Chi phí nhân công trực tiếp + Phần chi phí chung được phân bổ
Ưu điểm của phương pháp gián tiếp:
  • Tính toán giá thành sản phẩm chi tiết, đầy đủ hơn so với phương pháp trực tiếp
  • Phù hợp với các doanh nghiệp có cấu trúc chi phí phức tạp, nhiều sản phẩm
Nhược điểm:
  • Phức tạp hơn trong việc phân bổ chi phí chung cho từng sản phẩm
  • Yêu cầu sự chính xác cao trong việc xác định phương pháp phân bổ chi phí chung

Yếu tố ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào giá thành nguyên liệu, giá thành nhân công và giá thành chi phí chung mà còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố khác như:
  1. Thị trường: Sự biến động của thị trường có thể làm thay đổi giá thành sản phẩm.
  2. Cạnh tranh: Mức độ cạnh tranh trên thị trường cũng ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.
  3. Chính sách thuế: Chính sách thuế nhập khẩu, xuất khẩu cũng có thể tác động đến giá thành sản phẩm.
  4. Biến động giá nguyên liệu: Sự biến động của giá nguyên liệu trên thị trường cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm.
Việc đánh giá và quản lý những yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp điều chỉnh giá thành sản phẩm một cách linh hoạt và hiệu quả.

Các phương pháp quản lý giá thành hiệu quả

Để quản lý giá thành sản phẩm một cách hiệu quả, các doanh nghiệp có thể áp dụng các phương pháp sau:
  1. Quản lý chi phí: Theo dõi, kiểm soát và giảm thiểu các khoản chi phí không cần thiết.
  2. Tối ưu hóa quy trình sản xuất: Tăng năng suất lao động, giảm thời gian sản xuất để giảm chi phí nhân công.
  3. Đàm phán giá nguyên liệu: Đàm phán giá cả hợp lý với nhà cung cấp để giảm giá thành nguyên liệu.
  4. Nâng cao chất lượng sản phẩm: Chất lượng sản phẩm tốt sẽ giúp tăng giá trị và giá thành sản phẩm.
Bằng việc áp dụng các phương pháp quản lý giá thành hiệu quả, doanh nghiệp có thể cải thiện hiệu quả sản xuất, tăng cường cạnh tranh trên thị trường.

Ngoài chủ để trên bạn có thể tham khảo thêm một số chủ đề khác như:
bài tập tài sản cố định
bảng chấm công
Mã ngành 2826
Mã Ngành 9512

Kết luận

Trong kinh doanh, việc quản lý giá thành sản phẩm là một phần quan trọng giúp doanh nghiệp đạt được lợi nhuận cao và duy trì sự cạnh tranh. Bằng cách hiểu rõ về khái niệm giá thành, vai trò của giá thành, phân loại giá thành sản phẩm, yếu tố ảnh hưởng đến giá thành, các phương pháp quản lý giá thành, doanh nghiệp có thể xác định và điều chỉnh giá thành sản phẩm một cách hợp lý. Điều này giúp tăng cường hiệu quả sản xuất, phát triển doanh nghiệp bền vững trên thị trường.
ĐẠI LÝ THUẾ MINH VIỆT

Công ty hàng đầu về đào tạo kế toán thực tế chuyên sâu - dịch vụ kế toán - dịch vụ kiểm toán - dịch vụ thành lập doanh nghiệp, thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp..Tại Hà Nội, Bắc Ninh,Hải Phòng, Tp Hồ Chí Minh, vĩnh Phúc, Hưng Yên, Phú Thọ, Thái Nguyên..

LIÊN HỆ CHÚNG TÔI

ĐẠI LÝ THUẾ MINH VIỆT

Cs1: Khu đô thị Linh Đàm, Phường Hoàng Liệt, Quận Hoàng Mai, Tp Hà Nội

Cs2:198 Nguyễn Tuân - Thanh Xuân - Hà Nội

Cs3: Tòa Ruby CT1 - KĐT Việt Hưng - Long Biên - Hà Nội

Hotline: 0347612368

Email: info@ketoanminhviet.vn